Selecteer een pagina
2OPEN - initiatiefnemers dorpslandgoed

Sant Ruyter | geactualiseerd zomer 2018 | leestijd zo’n 8 min |

Woonideeën zijn er genoeg, regels zijn er nóg meer. Dus hoe vind je je weg hierin? Wij nemen je mee in onze ontdekkingstocht. We laten je meekijken hoe we het aanpakken om een nieuwe generatie van landgoederen te introduceren – dorpslandgoederen.

Hoe ons werk begon en wat we leerden (zodat je ons beter leert kennen)

2OPEN is onze bedrijfsnaam. 

Wij – Sant & Solange Ruyter – zijn partners in leven en werk. En vanaf 2009 werden we door iets gegrepen dat ons niet meer losliet. We wilden nadenken over de ideale leefomgeving, voor ons en ons eventuele kind (dat is er nu). We ontwikkelden werkenderwijs het concept dorpslandgoed – leven in verbinding met de aarde en elkaar. En dat eerste dorpslandgoed komt er nu: in Flevoland, onder de naam ‘t Eemgoed.

Zo werden we onder meer geleid door het gezegde ‘it takes a village to raise a child’.

We nemen je mee in onze zoektocht

Deze column is ons verhaal.

Waarom we hebben doorgezet, wat de tegenvallers en de leermomenten waren. Wij hebben in Oosterwold de omstandigheden gevonden voor een dorpslandgoed. De conclusie is: hier kan wat elders in Nederland een droom blijft.

En wellicht is ons verhaal, ook voor  jou en je geliefden de nabije toekomst.

Waarom zou jij níet op een landgoed kunnen wonen?

We noemden ons plan een dorpslandgoed.

Dat verwijst naar het dorpse karakter van dit nieuwe landgoed: betrokken bij je leefomgeving, ieder op z’n eigen manier, voor alle leeftijden en levensfasen. Een modern landgoed met compacte woningen in combinatie met een brede waaier aan gedeelde voorzieningen.

En de landgoed kwaliteit, is in onze woorden, een compléte leefomgeving. Voor mens, dier, plant. Waar diversiteit en kringlopen – van voedselketen, seizoen wisselingen tot aan geboorte en dood – deel zijn van je leefomgeving. Wij durven ondertussen te beweren dat het sterk refereert aan een ‘oergevoel’ dat veel mensen herkennen.

Dit is wat wij een dorpslandgoed noemen – leven in verbinding met de aarde en elkaar.

Denken in de traditie van landgoederen

Wij zagen een nieuwe logica ontstaan.

Namelijk een plaats in de ontwikkeling van landgoederen. Zo kennen we Historische landgoederen (vanaf de 17e eeuw), Nieuwe landgoederen (regeling vanaf eind 20e eeuw) en dan nu de dorpsLandgoederen (vanaf begin 21e eeuw).

Lemma dorpslandgoedAfbeelding – het lemma ‘dorpslandgoed’  (zoals die straks in de Dikke Van Dalen is te vinden)

De staatssecretaris wilde zelf weten hoe het zat

Wij spraken over onze plannen met gemeenten, natuurorganisaties, het ministerie van Economische Zaken, InnovatieNetwerk, het Nationaal Groenfonds en vele anderen. Ons plan werd genomineerd voor de natuurprijs 2012 en we maakten kennis met staatssecretaris Sharon Dijksma op de natuurtop van 2013.

En dat gesprek loopt door, tot op de dag van vandaag.

Krentenieren

De staatssecretaris zei: ‘goed plan, doen, maar dan wel op een behoorlijke schaal’. Zo werd onze droom een plan en kreeg het een bedrijfsmatige opzet. Wijzelf namen ontslag uit onze banen, gingen krentenieren (slim leven en ondernemen van je spaarcenten) en concentreerden ons op de uitvoering van onze plannen.

Hoe vér kom je in Nederland met nieuwe woonideeën?

In Nederland een nieuw woonidee realiseren is een hééle grote uitdaging.

Ideeën genoeg, regels zijn er nóg meer. We kwamen er snel achter dat je zoiets voltijd en professioneel moet aanpakken. Tenminste als je echt wilt doorzetten.  

Toen gebeurde er iets wonderlijks

We kregen het verzoek (van meerdere gemeenten) om de leefstijl dorpslandgoed in een reizende vorm te ontwikkelen.

Het idee werd: duurzame verplaatsbare woningen op tijdelijke locaties plaatsen (onder de naam Kompost). 40 maanden later moesten we vaststellen: bij de uitvoering bleek het niet werkzaam. Er was geen enkel perspectief op een concreet vervolg naar een volgende tijdelijke locatie (iets waar die Gemeenten zelf ook niet op gerekend hadden).

We hebben toen de projectvoorbereiding beeindigd. Velen waren teleurgesteld. Wij natuurlijk ook. 40 maanden leergeld, maar we gingen wel verder.

Terug naar de basis: het dorpslandgoed.

De doelgroep ‘culturele creatieven’

Ondertussen werd ons duidelijk dat velen deze leefstijl omarmen.

Er is een groeiende groep Nederlanders die zo wil leven. Mensen die het logisch en fijn vinden om betrokken te zijn bij hun leefomgeving. Denk aan voedsel, energie, natuur, nabuurschap. Mensen die graag wekelijks een paar uur actief zijn rondom hun woonlocatie.

En omdat je met vele handen bent op een dorpslandgoed, is dat uitstekend te combineren met je gewone leven. Er is zelfs een naam voor deze doelgroep: ‘cultural creatives’. Mensen, huishoudens die bewust kiezen voor dat oergevoel om meer in verbinding te leven.

Een serieus onderzoek heet een haalbaarheidsstudie

We noemen hier een paar goede casussen die we hebben gedaan. Dan kijk je mee in onze keuken, naar een paar haalbaarheidsstudies.

In samenwerking met Natuurmonumenten en het Ministerie van Economische zaken deden we een haalbaarheidsstudie in Brummen. In de periode 2010 – 2013. Op de onderstaande video krijg je een leuke impressie over die casus. Het ging om een plan van 20 hectaren landgoed met 24 landschap bedekte woningen. 

Video (3 min) – haalbaarheidsstudie dorpslandgoed Brummen

Hoe ging het verder?

Er ontstond grote onrust onder de boeren in het gebied. De angst was dat boerenbedrijven ‘op slot’ (verbod op uitbreiding) zouden gaan door de komst van een landgoed. Wat ook niet hielp: Natuurmonumenten Gelderland wisselde van samenstelling, we raakten onze ‘ambassadeurs’ kwijt. Einde plan.

We maakten een plan voor Apeldoorn

De gemeente Apeldoorn schreef een prijsvraag uit.

Wij maakten er een plan voor (zie beeld hieronder). Ondanks de behoefte van deze gemeente aan bijzondere woonvormen, was zij niet in staat de benodigde woningaantallen beschikbaar te stellen. Belangrijkste reden: de gemeente Apeldoorn kwam nog maar net uit een ernstige financiële crisis. Dan is er grote behoefte aan voorspelbaarheid.

Dorpslandgoedplan voor ApeldoornAfbeelding – impressie van het plan dorpslandgoed Apeldoorn op 125 hectaren

Toen ontvingen we een uitnodiging van de gemeente Almelo

Ook deze casus ging goed van start.

Totdat deze gemeente in politieke problemen kwam. Tot onze spijt leerden we in drie jaar tijd vier wethouders kennen op hetzelfde dossier. Ja dat lees je goed vier wethouders in drie jaar. Én de gemeente werd onder financieel toezicht geplaatst. Dat bleek ruim voldoende om een kansrijke ontwikkeling te beëindigen. Ons landelijk onderzoek wees uit dat er een grote potentiële doelgroep was, met de bereidheid naar dit deel van het land te verhuizen. 

Dorpslandgoedplan voor AlmeloAfbeelding – impressie dorpslandgoed Almelo op 136 hectaren

Genoeg geleerd. Nu pakken we het zo aan

Het is fijn om in korte tijd (toch nog wel een paar jaar) veel te leren. Dan weet je waarmee je verder wilt én waarmee níet. Dit is hoe we het nu aanpakken (op hoofdlijnen):

1 – In Oosterwold is de planologie er klaar voor: bouwen kan, landschap kan, zelfvoorziening kan. Hier kan het dus.

2 – In teamverband realiseren we nu ‘t Eemgoed. Het ontwerp van Landschap, Architectuur en Woonvereniging is in ervaren professionele handen.

3 – Het wordt een compact landgoed dat we in één keer kunnen ontwikkelen. Van 7 hectaren met zo’n 80 huishoudens. Met woningen van 45 m2 tot 150 m2, en een ‘landhuis’ voor gedeelde voorzieningen.

4 – Wat we níet doen, is ook van belang om te weten: geen zelfbouw en (sociale) huur. We lopen nu de kortste weg.

Wat zijn jouw ervaringen?

Je hebt ons een beetje leren kennen, wat we geleerd hebben, hoe we verder gaan.

Heb jij zelf ook een woon-leercurve achter de rug? Uiteraard op jouw eigen manier. Deel het met ons en de andere lezers (onder deze column).  

 

Reacties


9 Reacties

  1. Esther

    Beste Sant en Solange,

    Wat een inspirerend verhaal en groot avontuur. Inspirerend, omdat het laat zien hoe jullie tegenslag gebruiken om te leren. Door het lezen van jullie column voel ik me nog meer verbonden met het idee van het dorpslandgoed en door de transparantie die jullie geven, heb ik vertrouwen in de realisatie ervan.

    Hartelijk dank!
    Esther

    Antwoord
    • Sant Ruyter

      @Esther. Dank je wel voor je reactie. We herkennen je opmerking dat we door de ervaring wijzer (in onze woorden) zijn geworden.

      Antwoord
  2. Marieke van Heteren

    Waarom is er gekozen voor “slechts” 5 tot 10 hectare? Dat is 1000m2 per huishouden. Heb je dan eigenlijk wel ruimte voor landschap, natuur, gezamenlijke gebouwen, privétuinen en gemeenschappelijke moestuinen/boomgaarden?

    Ben benieuwd hoe jullie dat zelf zien.

    Antwoord
    • Sant Ruyter

      @Marieke. Goede vraag, dat speelde bij ons ook.

      In onze column Hoe ons werk begon (en wat we leerden) lees je daar veel meer over. Om vervolgens zoveel mogelijk landgoed te maken, hebben we gekozen voor een woning waarover het landschap doorloopt én woningen te schakelen in ‘long houses’. Zo kun je op 5 hectaren relatief veel landgoed en voorzieningen maken. Dus je omgeving is 8x zo groot als je woonoppervlak.

      Bovendien, met ‘t Eemgoed sluiten we direct aan op de nieuwe natuur van Staats Bos Beheer. Dat gaat over honderden hectaren op termijn (in de eerste fase over 100 ha, dat eind 2017 start).

      Antwoord
  3. Nesrin

    Is er ook aan ouderen gedacht zoals 60+ ers? Of is dit project alleen voor jonge gezinnen?

    Antwoord
    • Sant Ruyter

      @Nesrin. Jazeker.

      Dit project is voor jong én oud. Dus voor (piep)jonge gezinnen tot en met (stok)oude senioren. In onze verschillende columns kun je dit lezen.

      Antwoord
  4. robert van wanrooij

    Beste Sant en Solange,

    Al een tijdje volg ik jullie mooie project en vind het mooi en inspirerend dat jullie droom nu uitkomt en het er ook echt gaat komen. Het is dat Almere net te ver weg ligt om naar mijn werk te rijden (en de binding met IJsselstein te hecht is ;o), anders hadden we zeker op het landgoed komen wonen. Maar wat niet is, kan nog komen!

    Misschien is het op dit moment nog wat vroeg dag, maar ik kan me voorstellen dat dit concept ook op andere plekken gerealiseerd zou kunnen worden. Gebruik makend van jullie kennis en ervaring kunnen er mogelijk elders dergelijke “droomplekken” worden aangelegd, misschien wel in IJsselstein. Aan de IJssel worden er op dit moment allerlei groene plannen en initiatieven ontwikkeld, daar dit gebied de groene buffer moet worden aan de zuidkant van Utrecht. Misschien dat een dorpslandgoed daar ook in zou kunnen passen.

    Zou ik eens samen met deze initiatiefgroep (waarin ook de huidige Wethouder met de portefeuille Milieu&Duurzaamheid/Ruimtelijke ordening zitting heeft) met jullie mogen afspreken om hier van gedachten over te wisselen en te horen waar jullie zoal tegenaan gelopen zijn en/of we misschien in dit project gebruik zouden kunnen maken van jullie kennis en kunde.

    Met hartelijke groet, Robert

    Antwoord
    • Sant Ruyter

      @Robert, dank voor je bericht (onze reactie liet even op zich wachten door de zomer).

      Wij zijn heel blij met de start in Oosterwold, maar zijn voorbereid om ook elders dit concept te introduceren. Na alles wat we achter de rug hebben, kunnen we het op nieuwe locaties ‘gemakkelijker’ realiseren. Eén ding weten we zeker: er is héél veel belangstelling voor deze woonvorm.

      Het is goed om na de zomer eens contact te hebben.

      Antwoord
  5. Mick Goudswaard

    Hoi Sant en Solange

    Wat een geschiedenis hebben jullie achter de rug en wat een krachtig en wijs voortgaan met alle obstakels die er lagen. Ik ben heel trots op concept Eemgoed en enthousiast om er te kunnen gaan wonen. Dank voor jullie voedende intentie en inzet.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Pin It on Pinterest